સક્ષમ (સંરક્ષણ ક્ષમતા મહોત્સવ) એ મિનિસ્ટ્રી ઓફ પેટ્રોલિયમ & નેચલર ગેસના માર્ગદર્શન હેઠળ તેલ અને ગેસ જાહેર ક્ષેત્રના ઉપક્રમો દ્વારા સંચાલિત રાષ્ટ્રવ્યાપી ઇંધણ સંરક્ષણ પહેલ છે. 1991 થી, આ જાગૃતિ અભિયાન નાગરિકોને ઇંધણ કાર્યક્ષમતા, પર્યાવરણીય સંરક્ષણ અને ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા વિશે શિક્ષિત કરે છે. આ વર્ષે, આ ઝુંબેશ ક્રૂડ ઓઇલ પર નિર્ભરતા ઘટાડવા અને ટકાઉ ઉર્જા ઉકેલોને પ્રોત્સાહન આપવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. 14 ફેબ્રુઆરીથી 28 ફેબ્રુઆરી 2025 સુધી ચાલનારા આ પખવાડિયાના અભિયાનનો ઉદ્દેશ્ય બળતણ કાર્યક્ષમતા, પર્યાવરણીય ટકાઉપણું અને ભારતની ઊર્જા સુરક્ષાને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.આ ઉદ્ઘાટન સમારોહ WIRC ની અમદાવાદ શાખાના ICAI ભવન ખાતે યોજાયો હતો, જેમાં ગુજરાતના માનનીય રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રત મુખ્ય અતિથિ તરીકે ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. આ કાર્યક્રમમાં ઓઇલ & ગેસ માર્કેટિંગ પીએસયુના મુખ્ય મહાનુભાવોની હાજરી જોવા મળી હતી, જેમાં શ્રી સંજીબ કુમાર બેહેરા, એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર અને સ્ટેટ હેડ, ગુજરાત, આઇઓસીએલ; શ્રી શુભેન્દુ મોહંતી, ચીફ જનરલ મેનેજર-રિટેલ અને ઝોનલ હેડ, એચપીસીએલ, શ્રી અનંત ખોબરાગડે, ઝોનલ જનરલ મેનેજર / ઓઆઈસી, જીએઆઇએલ ; શ્રી સુમિત મોહન, જનરલ મેનેજર (I&C), ગુજરાત, બીપીએસીએલ વગેરે ઉપસ્થિત રહ્યાં હતા.આ વર્ષની થીમ, “ક્લીનર એન્વાયર્મેન્ટ થ્રો ગ્રીન & ક્લીન એનર્જી ” (हरित और स्वच्छ ऊर्जा अपनाएं, पर्यावरण को स्वच्छ), ક્રૂડ ઓઇલ પર નિર્ભરતા ઘટાડવા અને ટકાઉ ઉર્જા ઉકેલો અપનાવવાના મહત્વ પર ભાર મૂકે છે.સક્ષમ 2024-25 માં અનેક પહેલોનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં અનેક શહેરો અને જિલ્લાઓમાં સક્ષમ સાયક્લોથોન અને વોકેથોન, ટીવી, રેડિયો અને અખબારો દ્વારા વ્યાપક જનજાગૃતિ ઝુંબેશ અને વિદ્યાર્થીઓ, ખેડૂતો, ડ્રાઇવરો અને રહેણાંક સમુદાયોને લક્ષ્ય બનાવતી વિવિધ ઇંધણ સંરક્ષણ પ્રવૃત્તિઓનો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, ઉર્જા-કાર્યક્ષમ પ્રથાઓને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ફ્લીટ ઓપરેટરો, ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રો અને એન્જિનિયરિંગ કોલેજો માટે વર્કશોપ અને સ્પર્ધાઓનું આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે.ગુજરાતના માનનીય રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રતે જણાવ્યું હતું કે, “આજે, મને તેલ અને ગેસ સંરક્ષણ પખવાડિયા એટલે કે સક્ષમ (સંરક્ષણ ક્ષમતા મહોત્સવ) 2025નું ઉદ્ઘાટન કરતાં ખૂબ આનંદ થાય છે, જે ઊર્જા સંરક્ષણ અને પર્યાવરણીય ટકાઉપણાને પ્રોત્સાહન આપવાના હેતુથી રાષ્ટ્રીય મહત્વની પહેલ છે. પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયના માર્ગદર્શન હેઠળ અમારા પ્રતિષ્ઠિત તેલ અને ગેસ પીએસયુ દ્વારા આયોજિત આ વાર્ષિક ઝુંબેશ, 1991 થી ભારતના બળતણ સંરક્ષણ પ્રયાસોનો આધારસ્તંભ રહી છે. આ પહેલ ચલાવવાની જવાબદારી તેલ અને ગેસ પીએસયુ ને સોંપવામાં આવી છે. ગુજરાતમાં, આ ઝુંબેશનું નેતૃત્વ IOCL, BPCL, HPCL, GAIL અને ONGC દ્વારા સામૂહિક રીતે કરવામાં આવશે, જેમાં ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (IOCL) રાજ્યભરમાં પ્રવૃત્તિઓનું સંકલન કરવામાં આગેવાની લેશે.”
“ભારતની ઊર્જા માંગ ઝડપથી વધી રહી છે. પેટ્રોલિયમ પ્લાનિંગ એન્ડ એનાલિસિસ સેલ (PPAC) અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ 2023-24માં ભારતનો કુલ પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદન વપરાશ લગભગ 234 મિલિયન મેટ્રિક ટન (MMT) હતો, જેમાં ડીઝલ અને પેટ્રોલનો નોંધપાત્ર હિસ્સો હતો. જોકે, તેલ અને ગેસમાં આપણી આત્મનિર્ભરતા ફક્ત 20% છે, જેનો અર્થ એ થાય કે આપણી 80% ઊર્જા જરૂરિયાતો આયાત દ્વારા પૂર્ણ થાય છે. ગયા વર્ષે, આપણી પેટ્રોલિયમ આયાત $156 બિલિયન હતી, જે ભારતની કુલ આયાતના લગભગ 23% જેટલી હતી. આયાતી ઇંધણ પર આ ભારે નિર્ભરતા દેશ પર આર્થિક બોજ તો નાખે છે જ, પરંતુ ઊર્જા સુરક્ષા માટે પણ ગંભીર જોખમો ઉભા કરે છે. ભારતના કુલ પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોનો લગભગ અડધો ભાગ એકલા પરિવહન ક્ષેત્રનો વપરાશ કરે છે, જે વધુ સારા ઇંધણ-કાર્યક્ષમ પરિવહન અને વૈકલ્પિક ઉર્જા સ્ત્રોતો તરફ સંક્રમણની તાત્કાલિક જરૂરિયાત પર ભાર મૂકે છે. વપરાશના વર્તમાન દરે, આપણા જાણીતા તેલ ભંડાર ફક્ત થોડા દાયકાઓ સુધી જ ટકશે, જેના કારણે બળતણ સંરક્ષણ એક તાત્કાલિક પ્રાથમિકતા બની જશે.”- તેમણે જણાવ્યું.આ પહેલના ભાગ રૂપે અનેક અસરકારક પ્રવૃત્તિઓનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે, જેમ કે તમામ જિલ્લાઓમાં 66,000 સહભાગીઓ સાથે ચર્ચાઓ અને ગ્રુપ ટોક, ગુજરાતના છ મુખ્ય સ્થળોએ ગ્રેફિટી અને વોલ પેઇન્ટિંગ, કાર અને ભારે વાહનો માટે ફ્યુલ- એફિશિએન્ટ , ગામડાઓમાંડ્રાઈવિંગ કોન્ટેસ્ટ, ડિલિવરી કર્મચારીઓ અને LPG પંચાયતો માટે LPG જાગૃતિ કાર્યક્રમો, અને વ્યવસાયો અને એન્જિનિયરિંગ વિદ્યાર્થીઓ માટે તૈયાર કરાયેલ ઔદ્યોગિક અને તકનીકી મીટિંગો. વધુમાં, કોમ્યુનિટી એન્ગેજમેન્ટ પ્રોગ્રામ્સ, જેમાં હાઉસિંગ સોસાયટીઓ, NGO અને ક્લબો માટે વર્કશોપ, તેમજ ફ્લીટ ઓપરેટર અને STU ઝુંબેશનો સમાવેશ થાય છે, દરેક ડેપોમાં 300 થી વધુ ડ્રાઇવરોને ઇંધણ કાર્યક્ષમતા પર તાલીમ આપશે.સમાજના વિવિધ ક્ષેત્રોને સક્રિય રીતે સામેલ કરીને, સક્ષમ 2024-25નો ઉદ્દેશ્ય પર્યાવરણને અનુકૂળ આદતો કેળવવાનો અને જવાબદાર બળતણ વપરાશના મહત્વને મજબૂત બનાવવાનો છે. આ ઝુંબેશ ભારત માટે સસ્ટેનેબલ ઉર્જા ભવિષ્યને પ્રોત્સાહન આપવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવવાનું ચાલુ રાખે છે, સાથે સાથે નાગરિકોને સ્વચ્છ પર્યાવરણ માટે હરિયાળી પ્રથાઓ અપનાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે.