નીતિ આયોગે, જનઆગ્રહ સાથે મળીને, 20 નવેમ્બરના રોજ ભારતમાં શહેરી ડેટા માટે એક સંકલિત પ્લેટફોર્મ, સિટી ડેટા અને એનાલિટિક્સ પ્લેટફોર્મ (CDAP) લોન્ચ કર્યું. નીતિ આયોગના રાષ્ટ્રીય ડેટા અને એનાલિટિક્સ પ્લેટફોર્મ (NDAP) પર એક માઇક્રોસાઇટ, CDAP ભારતમાં ડેટા-સંચાલિત શહેરી નીતિ નિર્માણને ઉત્પ્રેરિત કરવાનો હેતુ ધરાવે છે. CDAP પ્લેટફોર્મ અહીં ઍક્સેસ કરી શકાય છે: https://www.citydata.org.in/ ભોપાલમાં યોજાયેલા નીતિ આયોગના ડેટા ફોરમ 2025ના ઉદ્ઘાટન સત્ર દરમિયાન મધ્યપ્રદેશ સરકારના મુખ્ય સચિવ અનુરાગ જૈન દ્વારા CDAP લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્યક્રમની શરૂઆત નીતિ આયોગના મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર અને કાર્યક્રમ નિયામક અન્ના રોય દ્વારા ઉદ્ઘાટન સંબોધન સાથે થઈ હતી. જનઆગ્રહના સીઈઓ શ્રીકાંત વિશ્વનાથને પ્લેટફોર્મ રજૂ કર્યું. ઉદ્ઘાટન દરમિયાન વિશ્વ બેંકના વરિષ્ઠ અર્થશાસ્ત્રી થોમસ ડેનિયલવિટ્ઝ અને મધ્યપ્રદેશ સરકારના અધિક મુખ્ય સચિવ (સામાન્ય વહીવટ વિભાગ) સંજય કુમાર શુક્લા પણ હાજર હતા. ઉપસ્થિતોમાં રાજ્યના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, કેન્દ્ર સરકારના પ્રતિનિધિઓ, શિક્ષણવિદો, સંશોધકો અને આંતરરાષ્ટ્રીય નિષ્ણાતોનો પણ સમાવેશ થાય છે. ભારતની શહેરી વસ્તી 2050 સુધીમાં 800 મિલિયનથી વધુ થવાની ધારણા છે. GDPમાં શહેરી યોગદાન, જે હાલમાં 63% છે, તે પણ 2040 સુધીમાં 75% સુધી વધવાની ધારણા છે. ભારતના શહેરોની સંપૂર્ણ સંભાવનાને સાકાર કરવા અને નાગરિકો માટે જીવનની ગુણવત્તા સુનિશ્ચિત કરવા માટે, વિશ્વસનીય, ચકાસાયેલ અને સંકલિત ડેટાસેટ્સમાં લક્ષિત સુધારાઓ આવશ્યક છે. હાલમાં, શહેરો પરનો ડેટા વિવિધ વિભાગો, શહેરી સ્થાનિક સરકારો અને પેરાસ્ટેટલમાં સાયલોમાં જાળવવામાં આવે છે. CDAP રાષ્ટ્રીય, રાજ્ય, જિલ્લા અને શહેર સ્તરોમાંથી ડેટા એકસાથે લાવીને આ પડકારનો સામનો કરે છે. સરકારી ડેટાસેટ્સ દ્વારા સંચાલિત, પ્લેટફોર્મ ક્રોસ-સેક્ટરલ, અવકાશી અને ટેમ્પોરલ ડેટા વિઝ્યુલાઇઝેશન અને વિશ્લેષણને સક્ષમ કરે છે. CDAP શહેરી વિકાસ માટે ડેટા-આધારિત નિર્ણય લેવાની સુવિધા આપે છે, અને શહેરી આયોજન અને સમસ્યાનું નિરાકરણ માટે સ્થળ-આધારિત, સર્વાંગી અભિગમ જે પારદર્શિતા, જવાબદારી, સમાવેશકતા અને ટકાઉપણાને પ્રોત્સાહન આપે છે. CDAP નું વિઝન સમય જતાં પ્લેટફોર્મ પર માહિતીની ઊંડાઈ અને સ્કેલમાં સ્થિર અને ધીમે ધીમે વધારો કરવાનું છે, જેનાથી જિલ્લા, શહેર અને વોર્ડ સ્તરે સમૃદ્ધ ડેટા ઉપલબ્ધ થશે. આ પ્રમાણિત શહેરી ડેટા માટે એક પાયો બનાવશે જે પુરાવા-આધારિત આયોજન અને નિર્ણય લેવાનું સંચાલન કરે છે. જનઆગ્રહના મુખ્ય નીતિ અને આંતરદૃષ્ટિ અધિકારી આનંદ ઐયરે જણાવ્યું હતું કે,“CDAP આપણા શહેરોના વિભાજિત શાસનને ધ્યાનમાં રાખીને, જીવનની ગુણવત્તાના સામાન્ય પરિણામો તરફ વિવિધ સાયલોમાં અસ્તિત્વમાં રહેલા ડેટાને એકસાથે લાવશે. તે ઉપયોગ-કેસો છે જે ઘણા ડેટા-સેટ વચ્ચે જનરેટ કરી શકાય છે અને અવકાશી રીતે સ્થિત છે જે સાચું ચિત્ર આપે છે અને ઉપયોગી નિર્ણય લેવાને સક્ષમ બનાવે છે.” જનગ્રહ ખાતે CDAP ના અગ્રણી નેહા મલ્હોત્રા સિંઘે જણાવ્યું હતું કે, “સિટી ડેટા અને એનાલિટિક્સ પ્લેટફોર્મ એક પ્રણાલીગત ઉકેલ છે, જે વિશ્વસનીય, પ્રમાણિત, અવકાશી અને ક્ષણિક રીતે તુલનાત્મક ડેટાને એકસાથે લાવે છે જે ખરેખર સ્થળ-આધારિત છે. આ પ્લેટફોર્મ સરકારો, સંશોધકો અને નાગરિકોને શહેરી ડેટા સાથે સુસંગત અને અર્થપૂર્ણ રીતે જોડાવા સક્ષમ બનાવે છે, જે સમગ્ર શહેરી ભારતમાં વધુ જાણકાર અને અસરકારક નિર્ણય લેવા માટે પાયો બનાવે છે.” નીતિ આયોગના મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર અને કાર્યક્રમ નિયામક અન્ના રોયે જણાવ્યું હતું કે, “નેશનલ ડેટા અને ક્ષણિક રીતે તુલનાત્મક પ્લેટફોર્મ (NDAP) ભારતીય સરકારી ડેટાની સરળ ઍક્સેસને સરળ બનાવવા અને તેને શોધ, મર્જ, વિઝ્યુલાઇઝેશન અને ડાઉનલોડ સુવિધાઓ દ્વારા ઉપયોગી બનાવવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું હતું. સિટી ડેટા અને ક્ષણિક રીતે તુલનાત્મક શહેરી ડેટાસેટ્સને NDAPમાં સમર્પિત માઇક્રોસાઇટ તરીકે એકસાથે લાવે છે. ડેટાની ગ્રેન્યુલારિટીને વધુ ગહન બનાવીને અને ભારતના શહેરો માટે નિર્ણય લેવા માટે મહત્વપૂર્ણ અવકાશી દૃશ્યને સક્ષમ કરીને, CDAP ભારતની વિકાસ યાત્રા માટે જાહેર ડેટાને ખરેખર સુલભ, સમજદાર અને કાર્યક્ષમ બનાવવાના NDAP ના વિઝનને આગળ ધપાવે છે.” ડાબી બાજુ: શ્રીકાંત વિશ્વનાથન, CEO, જનઆગ્રહ; અન્ના રોય, મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર અને કાર્યક્રમ નિર્દેશક, નીતિ આયોગ;અનુરાગ જૈન, મુખ્ય સચિવ, મધ્યપ્રદેશ સરકાર; થોમસ ડેનિયલવિટ્ઝ, વરિષ્ઠ અર્થશાસ્ત્રી, વિશ્વ બેંક; સંજય કુમાર શુક્લા, અધિક મુખ્ય સચિવ, સામાન્ય વહીવટ વિભાગ, મધ્યપ્રદેશ સરકાર CDAP એ NDAP ની એક માઇક્રોસાઇટ છે અને IBM ઇમ્પેક્ટ એક્સિલરેટર અને સોશિયલ બાઇટ્સ દ્વારા IBMના ટેકનિકલ સપોર્ટ સાથે જનઆગ્રહ દ્વારા કલ્પના, નિર્માણ અને સંચાલન કરવામાં આવે છે.