25 ઓક્ટોબર આંતરરાષ્ટ્રીય કલાકાર દિવસ દર વર્ષે 25 ઓક્ટોબરે વિશ્વભરમાં આંતરરાષ્ટ્રીય કલાકાર દિવસ ઉજવાય છે. આ દિવસનો હેતુ ચિત્રકાર, શિલ્પી, સંગીતકાર, નૃત્યકાર, લેખક, ફોટોગ્રાફર, અભિનેતા અને ડિજિટલ કલાકાર સહિત તમામ ક્ષેત્રના કલાકારોના સમાજ, સંસ્કૃતિ અને ઇતિહાસમાં ફાળાને માન્યતા આપવાનો છે.
ઉદ્ભવ અને ઇતિહાસ:આ દિવસની શરૂઆત 2004માં કેનેડિયન કલાકાર ક્રિસ મેકક્લોર દ્વારા કરવામાં આવી હતી. તેમનો ઉદ્દેશ કલા અને કલાકારોની સર્જનશીલતા પ્રત્યે જાગૃતિ લાવવાનો, તથા જે કલાકારોને યોગ્ય ઓળખ ન મળી હોય તેમને સન્માન આપવાનો હતો.25 ઓક્ટોબરની તારીખ પસંદ કરવા પાછું એક ખાસ કારણ છે: આ જ દિવસે 1881માં સ્પેનના વિશ્વપ્રસિદ્ધ ચિત્રકાર પાબ્લો પિકાસોનો જન્મ થયો હતો. આધુનિક કલામાં ક્રાંતિકારી યોગદાન આપનારા પિકાસોની જન્મતિથિ કલાકારોના સન્માનનું પ્રતીક બની છે.કલા માત્ર મનોરંજન નથી; તે સમાજનો અરીસો ઇતિહાસનું દસ્તાવેજ અને વિચારોનું સેતુ પણ છે. ચિત્ર, સંગીત, નાટક, કવિતા, ફિલ્મ, ફોટોગ્રાફી કે ડિજિટલ આર્ટ — દરેક માધ્યમ માનવીની લાગણી, સંઘર્ષ, આશા અને પરિવર્તનની વાત કરે છે.આ દિવસ ખાસ કરીને એ પણ યાદ અપાવે છે કે કલાકારોને માત્ર પ્રશંસા નહીં, ગરિમાપૂર્ણ કામ, ન્યાયી મોબદલો અને સતત સહકાર પણ જોઈએ છે. આંતરરાષ્ટ્રીય કલાકાર દિવસ વર્ષના એક દિવસ સુધી મર્યાદિત ન રહેતાં, કલા પ્રત્યે સન્માન અને સહયોગ આખા વર્ષ ચાલુ રાખવાનો સંદેશ આપે છે.ઘણા લોકોને લાગે કે કલાકાર એટલે ફક્ત ચિત્રકાર, પરંતુ આ વ્યાખ્યા ખૂબ વિશાળ છે. આ દિવસે નીચેના તમામ સર્જકોને સન્માન અપાય છે:- ચિત્રકાર, શિલ્પી અને ગ્રાફિક કલાકાર – સંગીતકાર, ગાયક અને વાદક – નૃત્યકાર, અભિનેતા અને રંગકર્મી – લેખક, કવિ અને પટકથા લેખક – ફોટોગ્રાફર, ફિલ્મનિર્માતા અને ડિજિટલ કલાકાર – હસ્તકલા, લોકકલા અને પરંપરાગત કારીગરી સાથે સંકળાયેલા સર્જકો આ દિવસની ઉજવણી વ્યક્તિગત, શાળા-કોલેજ અને સામુદાયિક સ્તરે વિવિધ રીતે થઈ શકે છે:- સ્થાનિક કલાકારોની પ્રદર્શની, કાર્યશાળા કે સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમ આયોજવો – કલાકારની કૃતિ ખરીદીને કે તેનું કામ શેર કરીને પ્રોત્સાહન આપવું – વિદ્યાર્થીઓ માટે ચિત્રકામ, કવિતા, સંગીત કે નાટ્ય સ્પર્ધા યોજવી – ગેલેરી, સંગ્રહાલય કે થિયેટરની મુલાકાત લેવી – સોશિયલ મીડિયા પર કલાકારોની કૃતિ અને તેમની કથા સાથે ઓળખ આપવી #ભારતીય સંદર્ભમાં મહત્ત્વ: ભારતમાં કલા માત્ર વ્યક્તિગત અભિવ્યક્તિ નથી, પરંતુ લોકજીવન સાથે ગૂંથાયેલી પરંપરા છે. મધુબની ચિત્રકામ, વારલી કલા, પિથોરા, કચ્છની કઢિયું અને ભરતકામ, રંગોળી, લોકસંગીત તથા લોકનૃત્ય જેવી પરંપરાઓ દર્શાવે છે કે કલા ગામડાં, ઘર અને સમુદાયના જીવનમાં કેટલી ઊંડે રહેલી છે.ગુજરાતના સંદર્ભમાં કચ્છની હસ્તકલા, સોમનાથ-દ્વારકા ક્ષેત્રની શિલ્પપરંપરા, લોકનૃત્યો અને લોકસાહિત્ય આ દિવસના સંદેશને વધુ અર્થપૂર્ણ બનાવે છે. આવા કલાકારો અને કારીગરોને બજાર, ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ અને શિક્ષણના માધ્યમથી મજબૂત કરવા એ આ દિવસનું વ્યવહારુ ફરજ બની શકેછે.આંતરરાષ્ટ્રીય કલાકાર દિવસ આપણને એ સમજણ આપે છે કે કલા ફક્ત કેનવાસ, રંગ કે મંચ સુધી મર્યાદિત નથી — તે સમાજને વધુ સંવેદનશીલ, સર્જક અને માનવીય બનાવતી શક્તિ છે.