સુરત મુખ્ય મથક ધરાવતી ભારતીય સોલાર મોડ્યુલ ઉત્પાદક કંપની નવિતાસ સોલાર (Navitas Solar), તેના વિસ્તરણના આગામી તબક્કાના ભાગરૂપેરૂ.૧,૫૦૦ કરોડના રોકાણ સાથે ગુજરાતમાં તેના ઉત્પાદન footprintને મજબૂત કરી રહી છે. આ આયોજિત રોકાણમાં ૩.૬ GW ની સોલાર PV સેલ ઉત્પાદન ક્ષમતાની સ્થાપના સાથે પાયલોટ વેફર અને ઇંગોટ (wafer and ingot) ઉત્પાદન લાઇનનો સમાવેશ થશે, જે સોલાર ઉત્પાદન વેલ્યુ ચેઇનમાં વધુ બેકવર્ડ ઇન્ટિગ્રેશન (ગહન એકીકરણ) તરફનું એક પગલું દર્શાવે છે. આ વિસ્તરણનો હેતુ નવિતાસ સોલારની સ્થાનિક ઉત્પાદન ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવાનો અને મોડ્યુલ્સ, સેલ્સ અને અપસ્ટ્રીમ ઉત્પાદન ક્ષમતાઓને આવરી લેતી વધુ સંકલિત સોલાર ઇકોસિસ્ટમનું નિર્માણ કરવાનો છે. આ રોકાણ એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે ભારત બેઝિક સોલાર ઉત્પાદન આધારને ઊંડો બનાવવાનું અને વધુ સપ્લાય-ચેઇન સ્થિતિસ્થાપકતા તેમજ સ્થાનિકીકરણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનું ચાલુ રાખે છે.
જેમ જેમ સોલાર ઉત્પાદન વધી રહ્યું છે, તેમ નવિતાસ સોલાર ઉત્પાદન ક્ષમતાને ગુણવત્તા, સુસંગતતા અને લાંબા ગાળાની મોડ્યુલ વિશ્વસનીયતા સાથે જોડવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે. તેના ઉત્પાદન અભિગમમાં ઓટોમેશન, ડિજિટલ મોનિટરિંગ, ક્વોલિટી-કંટ્રોલ સિસ્ટમ્સ અને પર્ફોર્મન્સ ટેસ્ટિંગનો સમાવેશ થાય છે જેથી ઉત્પાદનનું પ્રમાણ વધવાની સાથે પ્રોડક્ટની કામગીરી સતત ઉત્કૃષ્ટ જળવાઈ રહે. કંપનીની ઉત્પાદન અને ટેકનોલોજી ક્ષમતાઓમાં: ઓટોમેટેડ મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્રોસેસ, ડિજિટલ મોનિટરિંગ અને ક્વોલિટી-કંટ્રોલ સિસ્ટમ્સ, AI-આધારિત ગુણવત્તા નિરીક્ષણ (inspection), વિશ્વસનીયતા અને કામગીરીનું પરીક્ષણ, ઉત્પાદનના વિવિધ તબક્કે ગુણવત્તા તપાસ, N-type TOPCon સહિતની ઉચ્ચ-કાર્યક્ષમતા ધરાવતી મોડ્યુલ ટેકનોલોજી, અને વૈશ્વિક ઉદ્યોગના અગ્રણી ગુણવત્તાના ધોરણોનું પાલન શામેલ છે. આ ક્ષમતાઓ સતત ગુણવત્તા અને લાંબા ગાળાના મોડ્યુલ પ્રદર્શનને ટેકો આપવા સાથે ગ્રાહકોની વિકસતી જરૂરિયાતોને પૂરી કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે.
અંકિત સિંઘાનિયા | ડાયરેક્ટર – સેલ્સ, નવિતાસ સોલાર જણાવે છે કે, “ભારતની અક્ષય ઊર્જા (રિન્યુએબલ એનર્જી) યાત્રામાં ગુજરાત એક મહત્વપૂર્ણ હિસ્સો રહ્યું છે, અને અમારું માનવું છે કે સોલાર ઉત્પાદનના આગામી તબક્કામાં પણ રાજ્યની એટલી જ નોંધપાત્ર ભૂમિકા છે. નવિતાસ સોલાર ખાતે, અમારું ધ્યાન ટેકનોલોજી, ગુણવત્તા, વિશ્વસનીયતા અને સપ્લાય-ચેઇનની ઊંડાઈને જોડીને ઉત્પાદનની માત્રાથી આગળ વધતી ક્ષમતાઓ બનાવવાનું છે જેથી અમારા ગ્રાહકોની વિકસતી જરૂરિયાતોને પૂરી કરી શકાય. સેલ્સ, વેફર્સ અને ઇંગોટ્સમાં અમારું આયોજિત રોકાણ વધુ સંકલિત ઉત્પાદન ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા અને ભારતીય તથા વૈશ્વિક સોલાર બંને બજારોમાં સેવા આપવાની અમારી ક્ષમતાને મજબૂત કરવા તરફનું એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. અમે આ વિસ્તરણને માત્ર ક્ષમતામાં રોકાણ તરીકે નહીં, પરંતુ ભારતની સોલાર ઉત્પાદન ઇકોસિસ્ટમની ઊંડાઈ અને સ્પર્ધાત્મકતામાં રોકાણ તરીકે જોઈએ છીએ.”
સંજીવ ગુપ્તા | CTO, નવિતાસ સોલાર જણાવે છે કે, “નવિતાસ સોલાર ખાતે, ગુણવત્તા અમારી સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા બની રહી છે. આને જાળવી રાખવા માટે, અમે સંપૂર્ણ સ્વચાલિત (fully automated) ઉત્પાદન લાઇન ચલાવી રહ્યા છીએ અને સંભવિત સમસ્યાઓને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડવા તેમજ સતત મોડ્યુલ પ્રદર્શન સુનિશ્ચિત કરવા માટે AI-સહાયિત ગુણવત્તા તપાસ લાગુ કરી છે. અમારું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઇરાદાપૂર્વક ભવિષ્ય માટે તૈયાર (future-ready) બનાવવામાં આવ્યું છે, જે આગામી તકનીકી ફેરફારો સાથે સંપૂર્ણપણે સુસંગત રહેવા માટે ડિઝાઇન કરાયું છે. આ સજ્જતાનો એક મુખ્ય પુરાવો કેલક્સ (Caelux) સાથેનો અમારો સહયોગ છે, જેનો હેતુ આગામી પેઢીના હાઇબ્રિડ પેરોવસ્કાઇટ ટેન્ડમ મોડ્યુલ્સને બજારમાં લાવવાનો છે. અમને વિશ્વાસ છે કે આ ટેકનોલોજી હાલના કાર્યક્ષમતાના બેંચમાર્કને તોડશે અને સોલાર કામગીરીને પુનઃવ્યાખ્યાયિત કરશે.”
અંતરરાષ્ટ્રીય વિસ્તરણ: કંપનીની EPC શાખા, ‘નવિતાસ પ્લેનેટ’ એ ઝામ્બિયામાં $20 મિલિયનનો યુટિલિટી-સ્કેલ સોલાર EPC પ્રોજેક્ટ પ્રાપ્ત કર્યો છે, જે આંતરરાષ્ટ્રીય અક્ષય ઊર્જા બજારમાં તેની ઉપસ્થિતિને મજબૂત કરે છે.
ટેકનોલોજી ભાગીદારી: નવિતાસ સોલાર દ્વારા ઉચ્ચ-કાર્યક્ષમતા ધરાવતી સોલાર ટેકનોલોજી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને આગામી પેઢીના પેરોવસ્કાઇટ-TOPCon સોલાર મોડ્યુલ્સના વિકાસ માટે કેલક્સ (Caelux) સાથે ભાગીદારી કરવામાં આવી છે.
ઉત્પાદન વિસ્તરણ: 3.6 GW સેલ લાઇન અને પાયલોટ વેફર તથા ઇંગોટ લાઇન સહિત કંપનીનું ₹૧,૫૦૦ કરોડનું ગુજરાત વિસ્તરણ, સોલાર ઉત્પાદન વેલ્યુ ચેઇનના વધુ ઊંડાણપૂર્વકના એકીકરણ તરફનું એક મહત્વપૂર્ણ પગલું દર્શાવે છે.
ગુજરાત ભારતના ક્લીન એનર્જી સંક્રમણના મુખ્ય ચાલક તરીકે ઉભરી આવ્યું છે, જેણે નવિતાસ સોલાર જેવી કંપનીઓ માટે એક મજબૂત ઇકોસિસ્ટમનું નિર્માણ કર્યું છે, જેનું મુખ્ય મથક સુરતમાં છે અને તેણે રાજ્યમાં તેનો ઉત્પાદન આધાર બનાવ્યો છે. ગુજરાત સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, મે ૨૦૨૬ સુધીમાં રાજ્ય પાસે ૫૦.૩૮૬ GW ની સંચિત (cumulative) અક્ષય ઊર્જા ક્ષમતા છે, જે ભારતમાં કુલ અક્ષય ઊર્જા ક્ષમતાના ૧૭.૮૨% હિસ્સો ધરાવે છે, જેમાં ૩૨.૩૦ GW સોલાર અને ૧૫.૮૫ GW પવન ઊર્જા (વિન્ડ) ક્ષમતાનો સમાવેશ થાય છે.
ઝડપથી વિસ્તરી રહેલી આ અક્ષય ઊર્જા ઇકોસિસ્ટમ માત્ર ઉર્જા ઉત્પાદનમાં જ નહીં પરંતુ સોલાર ઉત્પાદન, ટેકનોલોજી અને વ્યાપક સપ્લાય ચેઇનમાં પણ ઘણી તકો ઊભી કરી રહી છે. ગુજરાતમાં ૧૩.૪૫ લાખથી વધુ રૂફટોપ સોલાર ઇન્સ્ટોલેશન છે જે ૭.૪૧ GW ઊર્જા ઉત્પન્ન કરે છે, જ્યારે તેના અક્ષય ઊર્જા ક્ષેત્રે અંદાજે ૨.૩૭ લાખ પ્રત્યક્ષ અને અપ્રત્યક્ષ રોજગારીનું સર્જન કર્યું હોવાનો અંદાજ છે. ૩૭.૩૫ GW નો ખાવડા રિન્યુએબલ એનર્જી પાર્ક જેવા મોટા પાયાના વિકાસ ભારતની સ્વચ્છ ઊર્જા વૃદ્ધિ માટેના મુખ્ય કેન્દ્ર તરીકે રાજ્યના સ્થાનને વધુ મજબૂત બનાવે છે.
નવિતાસ સોલાર માટે, આ તેના ગૃહ રાજ્યમાં તેના ઉત્પાદન footprintને વધુ મજબૂત કરવાની એક નોંધપાત્ર તક રજૂ કરે છે. કંપની ગુજરાતમાં ₹૧,૫૦૦ કરોડનું રોકાણ કરી રહી છે, જેમાં ૩.૬ GW સોલાર PV સેલ ઉત્પાદન ક્ષમતા અને એક પાયલોટ વેફર અને ઇંગોટ મેન્યુફેક્ચરિંગ લાઇન માટેની યોજનાઓ સામેલ છે. આ વિસ્તરણ નવિતાસ સોલારને વધુ બેકવર્ડ ઇન્ટિગ્રેશન તરફ આગળ વધવા માટે સક્ષમ બનાવશે અને સ્થાનિક રીતે ઉત્પાદિત સોલાર ઉત્પાદનોની વધતી માંગને પહોંચી વળવાની તેની ક્ષમતાને મજબૂત કરશે.
આ રોકાણ વધુ સંકલિત અક્ષય ઊર્જા ઇકોસિસ્ટમના નિર્માણ માટેના ગુજરાતના વ્યાપક લક્ષ્ય સાથે પણ સુસંગત છે. ગુજરાત ઇન્ટિગ્રેટેડ રિન્યુએબલ એનર્જી પોલિસી-2025 અને ૨૦૩૦ સુધીમાં ૧૦૫ GW અક્ષય ઊર્જા ક્ષમતાના રાજ્યના લક્ષ્યાંક દ્વારા સમર્થિત, નવિતાસ સોલારનું વિસ્તરણ એ માત્ર મોડ્યુલ મેન્યુફેક્ચરિંગથી આગળ વધીને સોલાર વેલ્યુ ચેઇનમાં વધુ ઊંડી ક્ષમતાઓનું નિર્માણ કરવા તરફનું એક પગલું છે, જે સ્થાનિક ઉત્પાદન, ટેકનોલોજી અપનાવવાની પ્રક્રિયા, સપ્લાય-ચેઇન સ્થિતિસ્થાપકતા અને ભારતના સોલાર વિકાસના આગામી તબક્કામાં ગુજરાતની ભૂમિકાને મજબૂત બનાવે છે.