આ મંતવ્ય સાથે સંમત થતાં, વકીલ વૈદ્યનાથને જણાવ્યું હતું કે આ સામાન્ય રીતે પરિસ્થિતિની વાસ્તવિકતા છે, અને તેઓ આ હકીકતથી સંપૂર્ણપણે વાકેફ છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે કોઈપણ નિર્ણય પર પહોંચતા પહેલા દરેક સંપ્રદાયે આ પાસાને યોગ્ય રીતે ધ્યાનમાં લેવું
સબરીમાલા ચુકાદાની સમીક્ષા માટે દાખલ અરજીઓ અંગે ગુરુવારે સુનાવણી દરમિયાન, સુપ્રીમ કોર્ટના બે ન્યાયાધીશોએ સાંપ્રદાયિક આધાર પર પૂજા સ્થળોમાં પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ મૂકતી પ્રથાઓ સામે ચેતવણી આપી હતી. ન્યાયાધીશોએ મૌખિક રીતે ટિપ્પણી કરી હતી કે આવા કૃત્યોમાં ભાગલાં પાડવા એ “સમાજને વિભાજીત કરવા” સમાન છે.
એક ન્યાયાધીશે કહ્યું કે, સમાવેશી ભાવનાઓના બહિષ્કારની પરંપરાઓથી દ્વારા હિન્દુ ધર્મને નબળો પાડવો જોઈએ નહીં, કારણ કે આમ કરવાથી “હિંદુ ધર્મ પર નકારાત્મક અસર પડશે”, અને “દરેકને દરેક મંદિર અને મઠમાં પ્રવેશ મળવો જોઈએ.”
સુપ્રીમ કોર્ટની નવ ન્યાયાધીશોની બંધારણીય બેન્ચે ધાર્મિક સ્થળોએ મહિલાઓ સામેના ભેદભાવ અને વિવિધ ધર્મો દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતી ધાર્મિક સ્વતંત્રતાના અવકાશ અંગેની અરજીઓની સુનાવણી કરતી વખતે આ મૌખિક અવલોકનો કર્યા હતા.
વકીલ દ્વારા દલીલો
સુપ્રીમ કોર્ટની નવ સભ્યોની બેન્ચમાં મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત, ન્યાયાધીશ બી.વી. નાગરત્ન, એમ.એમ. સુંદરેશ, અહસાનુદ્દીન અમાનુલ્લાહ, અરવિંદ કુમાર, ઓગસ્ટિન જ્યોર્જ મસીહ, પ્રસન્ના બી. વરાલે, આર. મહાદેવન અને જોયમલ્યા બાગચીનો સમાવેશ થાય છે. વરિષ્ઠ વકીલ સી.એસ. વૈદ્યનાથને નાયર સર્વિસ સોસાયટી, અયપ્પા સેવા સમાજમ, કેરળ ક્ષેત્ર સંરક્ષણા સમિતિ અને અન્ય પક્ષોનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું.
દિવસભર સુનાવણી દરમિયાન, અગાઉના ચુકાદાને ટાંકીને, વૈદ્યનાથને દલીલ કરી હતી કે, કોર્ટ પણ તપાસ કરી શકતી નથી કે કોઈ ચોક્કસ પ્રથા ધર્મનો આવશ્યક ભાગ છે કે કેમ, કારણ કે રાજ્ય માટે આવું કરવું પ્રતિબંધિત છે.
વૈદ્યનાથને જણાવ્યું હતું કે, “રાજ્યની બિનસાંપ્રદાયિક સત્તા એ તપાસ કરવાથી બાકાત છે કે શું પરંપરા ધર્મનો અભિન્ન ભાગ છે… આ સમુદાયની માન્યતા છે, અને ન્યાયાધીશો તેને સ્વીકારવા માટે બંધાયેલા છે. કોઈપણ ન્યાયાધીશને તે માન્યતા પર નિર્ણય કરવાનો અધિકાર નથી. તેમને દાતાના અંતરાત્મા સાથે દખલ કરવાનો કોઈ અધિકાર નથી.” તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે આ અવલોકનો કલમ 26(b) હેઠળ આપવામાં આવેલા રક્ષણના અવકાશને દર્શાવે છે.
“દરેક વ્યક્તિને મંદિરો અને મઠોમાં પ્રવેશ મળવો જોઈએ”
સુનાવણી દરમિયાન, ન્યાયાધીશ નાગરત્ને અવલોકન કર્યું, “સબરીમાલા વિવાદને એક ક્ષણ માટે બાજુ પર રાખીને, અહીં એક મોટી આશંકા છે. જો તમે દાવો કરો છો – જેમ કે વેંકટરામન દેવરુ કેસ – કે ગૌડ સારસ્વત બ્રાહ્મણો સિવાય દરેકને પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ છે, તો તે હિન્દુ ધર્મ પર હાનિકારક અસર કરશે. સબરીમાલાને બાજુ પર રાખીને પણ, દરેક વ્યક્તિને દરેક મંદિર અને મઠમાં પ્રવેશ મળવો જોઈએ.”
ન્યાયાધીશ નાગરત્ને વધુમાં ચેતવણી આપી, “જો તમે દાવો કરો છો કે, ‘આ એક રિવાજ અને ધર્મનો વિષય છે, અને તેથી ફક્ત મારા ચોક્કસ સંપ્રદાયના સભ્યો જ મારા મંદિરમાં પ્રવેશ કરશે, અને બીજું કોઈ નહીં,’ તો તે હિન્દુ ધર્મ માટે સારું નથી. આ ધ્યાનમાં રાખો.” આનો જવાબ આપતા, ન્યાયાધીશ કુમારે ટિપ્પણી કરી, “આમ કરીને, તમે અસરકારક રીતે સમાજને વિભાજીત કરી રહ્યા છો.” ન્યાયાધીશ નાગરત્ને તેમના અવલોકન સાથે સંમત થયા, કહ્યું, “તેને ધર્મ પર પ્રતિકૂળ અસર કરવાની મંજૂરી આપવી જોઈએ નહીં.”
બેન્ચ સમક્ષ એવી દલીલ પણ રજૂ કરવામાં આવી હતી કે અમુક મંદિરો ખાનગી માલિકીના છે; જો આવા મંદિરો કોઈ ચોક્કસ સંપ્રદાય માટે વિશિષ્ટ રહેવા માંગતા હોય, તો તેઓ સરકાર કે સામાન્ય જનતા પાસેથી ભંડોળ માંગી શકતા નથી, કારણ કે તેમના કાર્યો બહારના લોકોના આશ્રય પર આધાર રાખતા નથી. જવાબમાં, ન્યાયાધીશ નાગરત્ને ટિપ્પણી કરી કે આવું વલણ અપનાવવાથી આખરે તે સંપ્રદાય માટે નુકસાનકારક સાબિત થશે.
વકીલ વૈદ્યનાથને વળતો જવાબ આપ્યો કે આવું કરવાનો નિર્ણય મંદિરોનો જ છે, અને સુપ્રીમ કોર્ટની ભૂમિકા એ નક્કી કરવા સુધી મર્યાદિત હોવી જોઈએ કે આવી પ્રથા જાહેર વ્યવસ્થા, નૈતિકતા અથવા આરોગ્યનું ઉલ્લંઘન કરે છે કે નહીં.