‘ગેસ પેપર’માંથી બેઠા પૂછાયા હતા 120થી વધુ પ્રશ્નો: CBI તપાસની માગ, 23 લાખ વિદ્યાર્થીઓએ આપી હતી એક્ઝામ

ભારતની સૌથી મોટી મેડિકલ પ્રવેશ પરીક્ષા NEET-UG 2026ને લઈને અત્યાર સુધીના સૌથી મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. 3 મેના રોજ લેવાયેલી આ પરીક્ષાને પેપર લીકની આશંકા બાદ સત્તાવાર રીતે રદ કરી દેવામાં આવી છે. રાજસ્થાનમાં ‘ગેસ પેપર’ (Guess Paper)માં પૂછાયેલા પ્રશ્નો નીટની પરીક્ષામાં બેઠા પૂછાયા હોવાથી નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી અને શિક્ષણ મંત્રાલયે આ આકરો નિર્ણય લીધો છે. હવે આ કેસની તપાસ CBI ને સોંપવામાં આવી છે. નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી એટલે કે NTA એ 3 મેના રોજ યોજાયેલી NEET પરીક્ષા રદ કરી દીધી. આ નિર્ણય પેપર લીક થવાના આરોપને કારણે લેવામાં આવ્યો છે. CBIને આ મામલાની તપાસ કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે. NTA એ કહ્યું છે કે પરીક્ષાની નવી તારીખો ટૂંક સમયમાં જાહેર કરવામાં આવશે. પરીક્ષામાં 22.79 લાખ વિદ્યાર્થીઓ સામેલ થયા હતા. NTAએ કહ્યું છે કે અસરગ્રસ્ત વિદ્યાર્થીઓને ફરીથી પરીક્ષા માટે રજીસ્ટ્રેશન કરાવવું પડશે નહીં. તેમના પરીક્ષા કેન્દ્રોમાં પણ કોઈ ફેરફાર થશે નહીં. ફરીથી પરીક્ષા માટે નવા એડમિટ કાર્ડ જાહેર કરવામાં આવશે. પરીક્ષામાં સામેલ થયેલા વિદ્યાર્થીઓની ફી પણ પરત કરવામાં આવશે. NEET પરીક્ષા 2013 માં શરૂ થઈ હતી. NTA એ તેને પ્રથમ વખત 2019માં યોજી હતી. 2024માં પેપર લીક થવાને કારણે કેટલાક કેન્દ્રો પર પરીક્ષા રદ કરવામાં આવી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે આખી પરીક્ષા રદ કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. 1539 ઉમેદવારોની ફરીથી પરીક્ષા લેવામાં આવી હતી.
NTAએ જણાવ્યું કે 8 મે 2026ના રોજ જ આ મામલા સાથે જોડાયેલી કેટલીક તપાસ કેન્દ્રીય એજન્સીઓને સોંપવામાં આવી હતી, જેથી પરીક્ષાની નિષ્પક્ષતા અને સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરી શકાય. ભાસ્કરની તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે પેપર છપાય તે પહેલાં જ પ્રશ્નો નકલ ગેંગ પાસે પહોંચી ગયા હતા. આ ‘લીક’ના તાર સીધા જયપુર સાથે જોડાઈ રહ્યા છે. રાજસ્થાનમાં ઘણા વિદ્યાર્થીઓ પાસે હાથથી લખેલો ગેસ પેપર મળ્યો હતો, જેના પ્રશ્નો અસલ પરીક્ષા સાથે મેચ થઈ રહ્યા છે.
સ્પેશિયલ ઓપરેશન ગ્રુપ (SOG) એ સોમવારે દેહરાદૂન, સીકર અને ઝુનઝુનુમાંથી 15 શંકાસ્પદોને અટકાયતમાં લીધા. તેમાં જયપુરથી મનીષ નામના વ્યક્તિને પકડ્યો છે. તેને જ પેપર છપાય તે પહેલાં પ્રશ્નો લીક કરવાનો માસ્ટરમાઇન્ડ માનવામાં આવી રહ્યો છે. તેના આખા નેટવર્કની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. તેના ઘણા અન્ય રાજ્યોમાં ફેલાયેલા હોવાની આશંકા છે. ગેંગે છપાય તે પહેલાં જ લીક થયેલા પ્રશ્નોમાં બીજા પ્રશ્નો ભેળવીને એક ‘ક્વેશ્ચન બેંક’ તૈયાર કરી. આ કામ મનીષે તેના સાથીઓ સાથે મળીને પાર પાડ્યું. SOG આ બધાની ધરપકડ કરવામાં વ્યસ્ત છે. તેને લેનારા ઘણા વિદ્યાર્થીઓ પાસેથી એજન્સીએ પૂછપરછ કરી છે. તેમાં તેમણે પૈસાની લેવડદેવડની વાત સ્વીકારી છે. એજન્સી તેની આખી મની ટ્રેલ શોધી રહી છે. 720માંથી 600 માર્કના પ્રશ્નો સામાન્ય: તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે પરીક્ષાના 720 માંથી 600 માર્કના પ્રશ્નો બે દિવસ પહેલા જ સીકરમાં વિદ્યાર્થીઓ પાસે પહોંચી ગયા હતા. જોકે, એક ગેસ પેપર કેરળની એક કોલેજમાંથી MBBS કરી રહેલા વિદ્યાર્થીએ 1 મેના રોજ સીકરમાં પોતાના એક મિત્રને મોકલી આપ્યું હતું. રિપોર્ટ અનુસાર, સીકરના એક પીજી સંચાલકને આ પેપર મળ્યું, જેણે તેને પોતાના ત્યાં રહેતા વિદ્યાર્થીઓને આપી દીધું. આ માધ્યમથી તે અલગ-અલગ લોકો સુધી પહોંચ્યું. SOG હાલ મામલાની તપાસ કરી રહી છે. એજન્સી માસ્ટરમાઇન્ડ સુધી પહોંચવા માટે કડીઓ જોડી રહી છે. તમામ શંકાસ્પદોની સોશિયલ મીડિયા ચેટ્સ અને કોલ લોગ્સ તપાસવામાં આવી રહ્યા છે. જોકે, આ એક ગેસ પેપરની જેમ લોકો સુધી પહોંચ્યું છે અને SOG હાલ તપાસ કરી રહી છે કે તેને પેપર લીક માનવામાં આવે કે નહીં. વિદ્યાર્થીઓ સુધી જે ‘ક્વેશ્ચન બેંક’ પહોંચી છે, તેમાં ફિઝિક્સ, કેમેસ્ટ્રી અને બાયોલોજીના 300થી વધુ પ્રશ્નો છે. આ બધા હાથથી લખાયેલા છે અને તેમની હસ્તલેખન પણ એક જ છે. તેમાંથી 150 પ્રશ્નો NEET UG 2026ના પેપરમાં યથાવત આવ્યા. નિષ્ણાતોના મતે, કોઈ ચોક્કસ ગેસ પેપરમાંથી પરીક્ષામાં કેટલાક પ્રશ્નો યથાવત આવવાની શક્યતા રહે છે, પરંતુ આટલી મોટી સંખ્યામાં પ્રશ્નો આવવાની શક્યતા સામાન્ય રીતે હોતી નથી. NEET પરીક્ષા થયા પછી, સિકરના એક PG સંચાલકે પરીક્ષા કરાવતી એજન્સી નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA) ને ફરિયાદ કરી હતી કે એક કથિત ‘ક્વેશ્ચન બેંક’ વિદ્યાર્થીઓને મળ્યો છે. આ વ્યક્તિ પણ હવે SOG ના રડાર પર છે. તપાસમાં આ વાતની પુષ્ટિ થઈ છે કે PG સંચાલકને પણ પરીક્ષા પહેલા વોટ્સએપ પર ‘ક્વેશ્ચન બેંક’ મળ્યો હતો, જે તેણે પોતાના ત્યાં રહેતા વિદ્યાર્થીઓ અને કરિયર કાઉન્સિલર્સને મોકલ્યો હતો. કોંગ્રેસે કહ્યું કે પેપર લીકની ઘટનાઓથી દર વર્ષે લાખો વિદ્યાર્થીઓના સપના તૂટે છે અને તેમનું ભવિષ્ય પ્રભાવિત થાય છે. પાર્ટીએ આરોપ લગાવ્યો કે ભાજપના નેતાઓને વિદ્યાર્થીઓનું દર્દ દેખાતું નથી, કારણ કે તેમના બાળકો વિદેશમાં અભ્યાસ કરી રહ્યા છે. કોંગ્રેસે કહ્યું, “સત્ય એ છે કે નરેન્દ્ર મોદી અને તેમની સરકારે પરીક્ષા વ્યવસ્થાને સંપૂર્ણપણે નબળી પાડી દીધી છે, જ્યાં યુવાનોના સપનાનું ગળું દબાવવામાં આવી રહ્યું છે અને દેશનો પાયો નબળો પાડવામાં આવી રહ્યો છે.” 21 જૂન 2024 ના રોજ દેશમાં એન્ટી-પેપર લીક કાયદો એટલે કે પબ્લિક એક્ઝામિનેશન (પ્રિવેન્શન ઓફ અનફેર મીન્સ) એક્ટ, 2024 લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો. કેન્દ્ર સરકારે મધ્યરાત્રિએ તેનું નોટિફિકેશન બહાર પાડ્યું હતું. આ કાયદો ભરતી પરીક્ષાઓમાં નકલ અને અન્ય ગેરરીતિઓ રોકવા માટે લાવવામાં આવ્યો છે. આ કાયદા હેઠળ, પેપર લીક કરવા અથવા આન્સર શીટ સાથે ચેડાં કરવા પર ઓછામાં ઓછી 3 વર્ષની જેલની સજા થશે. તેને ₹10 લાખ સુધીના દંડ સાથે 5 વર્ષ સુધી લંબાવી શકાય છે. પરીક્ષા સંચાલન માટે નિયુક્ત સર્વિસ પ્રોવાઇડર જો દોષિત ઠરે તો તેને 5 થી 10 વર્ષ સુધીની જેલની સજા અને 1 કરોડ રૂપિયા સુધીનો દંડ થશે. સર્વિસ પ્રોવાઇડર ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓમાં સામેલ હોય, તો તેની પાસેથી પરીક્ષાનો ખર્ચ વસૂલવામાં આવશે. આ કાયદામાં સંઘ લોક સેવા આયોગ (UPSC), કર્મચારી પસંદગી આયોગ (SSC), રેલવે ભરતી બોર્ડ (RRB), બેંકિંગ કર્મચારી પસંદગી સંસ્થા (IBPS) અને નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA) ની પરીક્ષાઓનો સમાવેશ થશે. કેન્દ્રના તમામ મંત્રાલયો, વિભાગોની ભરતી પરીક્ષાઓ પણ આ કાયદાના દાયરામાં આવશે. આ અંતર્ગત તમામ ગુનાઓ સંજ્ઞેય અને બિન-જામીનપાત્ર હશે. પેપર લીક કરાવવા પર પરીક્ષા કેન્દ્ર સસ્પેન્ડ થશે: એન્ટી-પેપર લીક કાયદા હેઠળ, જો કોઈ ગડબડમાં પરીક્ષા કેન્દ્રની ભૂમિકા જોવા મળે તો તે કેન્દ્રને 4 વર્ષ સુધી સસ્પેન્ડ કરી શકાય છે. એટલે કે, તે કેન્દ્રને આગામી 4 વર્ષ સુધી કોઈ પણ સરકારી પરીક્ષા યોજવાનો અધિકાર રહેશે નહીં. કોઈ સંસ્થાની સંપત્તિ જપ્ત કરવા અને હરાજી કરવાનો પણ પ્રાવધાન છે અને તેની પાસેથી પરીક્ષાનો ખર્ચ પણ વસૂલવામાં આવશે. કાયદા હેઠળ, કોઈ પણ અધિકારી જે DSP કે ACPના પદથી નીચે ન હોય, તે પરીક્ષામાં ગડબડના કેસોની તપાસ કરી શકે છે. કેન્દ્ર સરકાર પાસે કોઈ પણ કેસની તપાસ કેન્દ્રીય એજન્સીને સોંપવાની સત્તા છે. 10 મેના રોજ NEET પેપર લીકના સમાચારો વચ્ચે NTA એ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X (ટ્વિટર) પર વિવાદ પર પ્રતિક્રિયા આપતા કહ્યું હતું – નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA) એ સોશિયલ મીડિયા પર એક વિસ્તૃત સ્પષ્ટતા જારી કરી, જેમાં ભારપૂર્વક કહેવામાં આવ્યું કે પરીક્ષા ‘સંપૂર્ણ સુરક્ષા પ્રોટોકોલ હેઠળ’ આયોજિત કરવામાં આવી હતી અને આ મામલો હવે કાયદા અમલીકરણ દ્વારા તપાસ હેઠળ છે.